![]() |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przeszło tysiąc lat istnienia Szprotawy to nie tylko budynki, kościoły, pomniki i ulice, lecz także, a może przede wszystkim ludzie. Z wielu pokoleń Szprotawian, którzy się tu urodzili, mieszkali i umierali, w historii miasta zachowała się pamięć o tych najwybitniejszych, najbardziej znanych, którzy wnieśli swój wkład nie tylko do historii
Jakob Nickel - urodzony w 1505 r. w Szprotawie; pszczelarz; uważany jest on za ojca fachowej literatury niemieckiej w zakresie pszczelarstwa. Zmarł w 1576 r. Johannes Weidner Starszy - urodzony w 1548 r. w Szprotawie, doktor filozofii i medycyny, studiował na uniwersytecie w Bazylei, lekarz w Żaganiu i w Szprotawie. Pozostawał w zażyłej przyjaźni z Mikołajem Kopernikiem. Zmarł w 1612 r. Jonas Scultetus - ur. w 1603 r. w Szprotawie; pierwszy profesjonalny kartograf na Śląsku. W ostatnich latach życia piastował funkcję niemieckiego notariusza. Zmarł w 1576 r. Karl Keller - urodzony w 1794 r. w Szprotawie; pastor, kronikarz i pisarz oraz dokumentalista. Zmarł w 1860 r. Heinrich Robert Göppert - uznawany za twórcę paleobotaniki, dyrektor i założyciel wrocławskiego ogrodu botanicznego (XIX wiek). Ur. 25 lipca 1800 roku w Szprotawie (Sprottau) jako syn tut. aptekarza Heinricha. Początkowo kształcił się w zawodzie ojca, pierwsze lata nauki spędził w Szprotawie i Nysie. Od 1821 r. studiuje medycynę we Wrocławiu i Berlinie. Osiada we Wrocławiu w 1826 r. i pracuje jako lekarz. W 1827 r. habilitował się na tamtejszym uniwersytecie na docenta medycyny i botaniki. W roku 1831 zostaje profesorem i konserwatorem ogrodu botanicznego. Od 1852 r. jest jego dyrektorem. Profesurę z botaniki uzyskał już w roku 1839. Jego prace naukowe dotyczyły głównie świata roślin. Jego wybitne osiągnięcia w paleontologii dały mu światowy rozgłos, uznaje się go za twórcę światowej paleobotaniki. Zmarł w roku 1884 we Wrocławiu. W dawnym szprotawskim muzeum znajdowały się znalezione przez niego w okolicy kamienne eksponaty. W listopadzie 1885 r. miasto odsłoniło płytę pamiątkową ku pamięci Goepperta na ścianie apteki jego ojca (dzisiejsza ul Odrodzenia - tzw. murzynek), a w roku 1900 postawiono mu pomnik i nazwano jego nazwiskiem most, plac oraz ulicę (dzisiejsza ul. Słowackiego). Heinrich Rudolf Konstantyn Laube - (1806-1884), dyrektor Teatru Narodowego w Wiedniu, napisał zapomniany dziś dramat pt. "Polacy" (org. Polen). Inspiracją do napisania "Polaków" były wydarzenia z polskiego Powstania Listopadowego. Laube m.in. wykorzystał relacje świadków - powstańców przybyłych na emigrację do Saksonii. Był gorącym zwolennikiem polskich dążeń niepodległościowych i entuzjastą powstania, za co go z Saksonii wydalono i osadzono "za miłość do Polaków" w berlińskim więzieniu. O dramacie słuch wszelki zaginął i dopiero niedawno udało nam się natknąć na informację o nim. Odnaleźliśmy jeden egzemplarz (być może jedyny zachowany) dramatu w jednej z niemieckich bibliotek, zrobiliśmy kserokopię. Uważamy to odkrycie za rewelację. Interpretacja powstania przez Laubego nieco różni się od tych powszechnie przyjętych w naszych podręcznikach do historii, stąd dramat powinien stać się przedmiotem analizy specjalistów od tego tematu. Dawni szprotawianie postawili Laubemu pomnik, który pewnie stałby do dziś, gdyby ktoś wcześniej wiedział, że "ten Niemiec" nie był taki zły. Powszechnie znana jest jego powieść pt. "Schatten Wilhelm", w której pod przybranymi nazwami opisuje życie na ziemi szprotawskiej i małomickiej! Konrad Goldbach - urodzony w 1853 r. w Szprotawie; był znanym chemikiem, geologiem, mineralogiem. W 1918 r. w Schwarzwald odkrył uran. Zmarł w 1929 r. Felix Matuszkiewicz - ur. w Szprotawie (Sprottau) 11 stycznia 1885 r. Po zdaniu matury w roku 1903 studiuje prawo na uniwersytetach w Heidelbergu, Lipsku, Greifswaldzie i Wrocławiu. Pierwszy egzamin prawniczy zdał w roku 1906, a w 1912 r. w Berlinie tzw. duży państwowy egzamin. W międzyczasie został we Wrocławiu promowany na doktora prawa, na podstawie pracy "Średniowieczne prawo w Księstwie Głogowskim". W 1908 r., mając 23 lata, wydaje obszerne dzieło pt. "Historia miasta Szprotawa" (Geschichte der Stadt Sprottau). W przygotowaniu książki pomogła mu praca w miejskim archiwum. W 1912 r. osiada w Szprotawie jako adwokat i notariusz. Zajmuje się też mozolnym uporządkowywaniem szprotawkiego archiwum. 23 czerwca 1928 r. miejsce ma otwarcie miejskiego Muzeum Ziemi Szprotaskiej i Laubego, które urządził Mauszkiewicz. Mimo czasochłonnej pracy jako adwokat, nadal badał dzieje miasta i okolicy, publikując opracowania. Już w 1922 r. wojewoda śląski mianował go opiekunem zabytków w powiecie szprotawskim. Towarzystwo Historii Śląskiej powierzyło mu szefostwo koła w Szprotawie. W 1936 r. przejmuje niepaństwowe archiwum dla powiatu szprotawskiego. Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 r. ostaje w Passau. Jako politycznie "nieobciążony" (do 1933 r. był szefem szprotawskiego koła niemieckiej partii centrum) natychmiast znalazł zatrudnienie w okupacyjnym urzędzie amerykańskim jako sędzia. Zawód sędziego nie odpowiadał mu, tak więc próbował ponownie otworzyć biuro adwokackie. Będąc już w wieku 70 lat, z powodu ciężkich dolegliwości chorobowych, przechodzi na emeryturę. Niestety nie dane mu było długo wypoczywać w Neustadt nad Dunajem. Zamierzał napisać jeszcze wiele prac o historii ziemi szprotawskiej. Śmierć zabrała mu jednak przedwcześnie pióro z ręki. Jako człowiek był zawsze pomocny i godny zaufania. Niewiele śląskich miast może pochwalić się takim geniuszem jak Matuszkiewicz. Szprotawa zawdzięcza mu zachowanie i rozsławianie niezwykłej historii powiatu. Na jego wniosek zmieniono nazwę ulicy w Iławie z Hauptstrasse na ulicę Henryka Wűrben, na cześć biskupa wrocławskiego (1302-1319) , którego rodzina utrzymywała stosunki ze Szprotawą i Iławą. Z blisko 50 publikacji historyczno-naukowych najważniejsze to:
Klaus Hänsch - urodził się 15 grudnia 1938 r. w Szprotawie. Miał dwójkę rodzeństwa siostrę, Ursulę i brata Rainera. Rodzina zamieszkiwała w budynku, który zachował się do dziś (naprzeciw bocznego wejścia do kościoła - Rynek 40). Ojciec pracował jako murarz, a matka była ekspedientką w pobliskim sklepie. Rodzina Hansch wyjechała ze Szprotawy w 1945 roku do północnych Niemiec -Szlezwik-Holsztyn, najstarszy syn Klaus liczył sobie wtedy osiem lat. Klaus od najmłodszych lat interesował się polityką, a po latach aktywnie w niej uczestniczył do tego stopnia, że w Strasburgu powierzono mu zaszczytną funkcję przewodniczącego PE. Jego matka i młodsze rodzeństwo (już z własnymi rodzinami) kilkakrotnie gościło w Szprotawie. Po odbyciu służby wojskowej (1959/1960) studiował nauki polityczne, historię i socjologię w Kolonii, Paryża i Berlinie. W latach 1966-1968 był asystentem na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie. Doktorat z filozofii otrzymał w 1969 r. W latach 1968-1969 redagował "Dokumente" - czasopismo poświęcone współpracy międzynarodowej. Następnie był doradcą ds. kultury szefa niemieckiej misji w ramach traktatu o współpracy z Francją, zaś w okresie 1970-1979 rzecznikiem prasowym i doradcą ministra nauki w Nadrenii - Westfalii (m.in. Johannesa Rau). Profesor uniwersytetu w Duisburgu, na którym wykłada od 1976 roku. Opublikował szereg książek i esejów poświęconych problematyce francuskiej i europejskiej, w szczególności sprawom integracji i bezpieczeństwa. Członek SPD od 1964 r. w latach 1972-1986 przewodniczący organizacji SPD w kantonie Mettmann. Członek związku zawodowego pracowników służb publicznych. Członek-konsultant komisji ds. Europy w Bundestagu. Członek Parlamentu Europejskiego od 1979 roku, stale wybierany w okręgu Duisburg, Oberhausen, Remscheid, Solingen, Wuppertal, Mettmann. Członek Komisji Spraw Zagranicznych i Bezpieczeństwa; 1981-1989 koordynator Grupy Socjalistycznej ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa; 1984-1994 członek Komisji do Spraw Instytucjonalnych; 1987-1989 przewodniczący Stałej Delegacji Parlamentu Europejskiego ds. Kontaktów ze Stanami Zjednoczonymi; 1989-1994 wiceprzewodniczący Grupy Socjalistycznej; 1992-1994 członek Parlamentarnej Komisji Wspólnej Finlandii i Unii Europejskiej. W dniu 19 lipca 1994 roku wybrany Przewodniczącym Parlamentu Europejskiego. Funkcję tę sprawował do 1997 roku. Obecnie nadal członek Parlamentu Europejskiego. |
Strefa bezprzewodowego bezpłatnego internetu
Jak załatwić sprawy www.ziemialubuska.pl
imieniny:
Maria, Nestor, Radosław Wybierz subskrypcję:
Twój email:
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||